Obiekty i tereny znajdujące się pod ochroną konserwatora zabytków

W dzisiejszym tekście zajmiemy się terenami i obiektami znajdującymi się pod ochroną konserwatora zabytków. Te obszary i obiekty w ustawie prawo budowlane są traktowane w szczególny sposób. W ich przypadku obowiązują inne procedury, niż w stosunku do takich samych obiektów nieobjętych ochroną konserwatorską.

 

Wyróżniamy dwa rodzaje obiektów i obszarów znajdujących się pod ochroną konserwatora zabytków:

  1. wpisane do rejestru zabytków;
  2. objęte ochroną konserwatorską (na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ujęte w gminnej ewidencji zabytków).

 

W zależności od tego czy mamy do czynienia z:

  • obiektem wpisanym do rejestru zabytków czy gminnej ewidencji zabytków albo
  • z obszarem wpisanym do rejestru zabytków lub objętym ochroną konserwatorską

zastosowanie mają różne przepisy.

 

Obiekt lub obszar wpisany do rejestru zabytków

Podstawowa zasada określona w art. 28 prawa budowlanego mówi, że roboty budowlane możemy rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Od tej zasady istnieją jednak wyjątki wskazane w art. 29. Są tam określone obiekty i roboty, które nie wymagają pozwolenia na budowę i możemy je wykonywać na podstawie uproszczonej procedury zgłoszenia lub nawet bez żadnych formalności (wymieniliśmy je w tekstach: 1, 2, 3). Te ogólne zasady, o których mowa powyżej, nie dotyczą jednak obiektów i obszarów wpisanych do rejestru zabytków.

Roboty budowlane prowadzone przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków wymagają zawsze pozwolenia na budowę. Jeśli roboty wymienione w art. 29 prawa budowlanego (niewymagające pozwolenia na budowę) wykonujemy na obszarze wpisanym do rejestru zabytków to musimy dokonać zgłoszenia. Na przykład: niektóre wiaty czy też obiekty małej architektury poza miejscami publicznymi możemy zbudować bez żadnych formalności, ale nie dotyczy to sytuacji, gdy działka znajduje się w obszarze wpisanym do rejestru zabytków – wtedy musimy przeprowadzić procedurę zgłoszenia.

Roboty budowlane przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków możemy wykonywać dopiero po uzyskaniu pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zgodę tę musimy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę lub do zgłoszenia.

W przypadku rozbiórki obiektów wpisanych do rejestru zabytków sprawa jest bardziej skomplikowana. Przed rozbiórką musimy bowiem uzyskać decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu konkretnego obiektu z rejestru zabytków.

 

Obiekt lub obszar ujęty w gminnej ewidencji zabytków

Wykonując roboty budowlane przy obiektach lub na obszarach wpisanych do gminnej ewidencji zabytków, nie musimy samodzielnie występować do konserwatora zabytków o zgodę (chociaż możemy). W tym przypadku to organ wydający pozwolenie na budowę lub rozbiórkę decyzję wydaje w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Konserwator zabytków ma 30 dni na to, by wyrazić opinię. Jeśli w tym terminie nie zajmie stanowiska, to uznaje się, że nie ma zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań.

Myślisz, że artykuł przyda się Twoim znajomym? Udostępnisz? Dzięki!

  1. Anonimowy
    | Odpowiedz

    A budowa budynku gospodarczego na zgłoszenie, na obszarze ujętym w ewidencji zabytków? W ustawach nie ma żadnych obowiązków uzyskiwania jakichkolwiek opinii czy zgód konserwatora.

    • MGM
      |

      Prawo budowlane jedynie bardzo ogólny art. 30 ust. 7 – organ może nałozyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Wymagania mogą byc nałożone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jest jeszcze ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

  2. Unknown
    | Odpowiedz

    Kiedy dany obiekt jest wpisany do tej gminnej ewidencji? Czytam wykaz dla mojego miasta, ze mój rejon należy do historycznego układu urbanistycznego, jednak tak jak przy innych obszarach, brak przy nim nr rejestrowego, i teraz pytanie czy taki obszar ma jakiś numer nadany, gdzie opisane są dane cechy jakie mają być zachowane, tak jak to jest w mpzp. Takie informacje chyba powinny być jawne, tak jak jest to w przypadkach mpzp.

    pozdrawiam

    • MGM
      |

      Nie rozumiem pytania. Gminna ewidencja zabytków, a rejestr zabytków to oddzielne sprawy. Kwestie te reguluje ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a nie prawo budowlane. Pozdrawiam.

  3. Anonimowy
    | Odpowiedz

    A co by trzeba było zrobić z MOSTEM KOLEJOWYM POD KTÓRYM BIEGŁA KIEDYŚ KOLEJ WĄSKOTOROWA. Czy można zakwalifikować go do zabytków i jak można uzyskać pieniądze na remont gdyż ani gmina ani kolej nie posiadają obiektu w ewidęcji.Dodam że MOST JEST POWOJENNY ALE BEZ ŻADNYCH ZNAKÓW i gmina niema go w rejestrze zabytków

    • MGM
      |

      Takie kwestie reguluje ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a nie prawo budowlane. Nie znam na tyle tej ustawy, by Panu odpowiedzieć na pytanie. Najlepiej zapytać u źródła, tj. wojewódzkiego konserwatora zabytków. Jeśli chodzi o dofinansowanie, to takimi sprawami zajmuje się chyba urząd marszałkowski.

  4. Anonimowy
    | Odpowiedz

    Co w przypadku: Działka zabudowana nieruchomością została wpisana do strefy b ochrony konserwatorskiej na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zapis w m.p.z.p. obliguje do pozyskania przy pracach remontowych pozytywnej opinii Służby Ochrony Konserwatorskiej oraz do uczytelnienia historycznych struktur przestrzennych; do dostosowania nowych obiektów do historycznych układów przestrzennych w zakresie, skali, formy oraz materiałów budowlanych. Konserwator zabytków udzielił odpowiedzi, że z jego strony nie ma obowiązku opiniowania prac remontowych ponieważ budynek nie jest wpisany do rejestru ani do ewidencji zabytków. Czy w takiej sytuacji mogę dokonać prac remontowych wedle własnego uznania ? – na ulicy większość budynków ma dachy w odcieniach czerwieni oraz brązowym. Ja chciałabym kolor ciemny – antracyt ? Czy wedle w/w zapisów mogę użyć takiego koloru ?

    • MGM
      |

      Przykro mi, ale nie zajmujemy się interpretacją planów miejscowych. Nie da się udzielić rzetelnej odpowiedzi bez znajomości całego planu.

  5. Ninja
    | Odpowiedz

    1. Do artykułu: "Obiekt lub obszar ujęty w gminnej ewidencji zabytków
    W przypadku wykonywania robót budowlanych przy obiektach lub na obszarach wpisanych do gminnej ewidencji zabytków nie trzeba samodzielnie występować do konserwatora zabytków o zgodę (chociaż oczywiście można)(…)" – Rozumiem, że taka jest ścieżka,że to starostwo uzgadnia z konserwatorem, natomiast teoretycznie: poświęcam 7 miesięcy pracy na projekt sieci elektroenergetycznej, starostwo uzgadnia to po moim zgłoszeniu z konserwatorem, a temu nie pasuje lokalizacja i daje decyzję odmowną – cała robota idzie w cholerę. Mam właśnie taki problem, bo chciałam przed zgłoszeniem/pnb uzgodnić projekt z konserwatorem, a ten twierdzi, że powinnam wycofać wniosek bo nie powinien być kierowany do niego (nie zgodziłam się na to) i za kilka dni dostanę umorzenie. No to jak mam mieć pewność, że otrzymam pnb?
    2. pisze Pan "chociaż oczywiście można" – jest na to jakaś podstawa, żebym mogła ją przedstawić konserwatorowi?

    • MGM
      |

      Pytanie, czy na pewno skierowała Pani do konserwatora wniosek o uzgodnienie (czy konserwator nie pomylił go ze zgłoszeniem/pnb). Nie spotkałam się z sytuacją, żeby konserwator odmówił uzgodnienia tylko dlatego, że powinno o nie wystąpić starostwo a nie inwestor. W prawie budowlanym jest napisane tyle co w tekście – w przypadku obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków pozwolenie na budowę starosta wydaje w uzgodnieniu z konserwatorem (art. 39 ust. 3). Trzeba byłoby w tej kwestii zagłębić się w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

  6. Ninja
    | Odpowiedz

    Czy art 29 ust 4 pkt 2 i art 39 ust.1 się wykluczają? Czy projekt na obszarze niewpisanym do rejestru zabytków a ujętym w gminnej ewidencji zabytków podlega zgłoszeniu czy pozwoleniu? Bo wydawać by się mogło, że zgłoszeniu ale Art39 ust 3 chyba niestety stanowi inaczej…

    • MGM
      |

      W którym momencie art. 29 ust. 4 pkt 2 i art. 39 ust. 1 miałyby się wykluczać?
      Zależy czego projekt – roboty wymienione w art. 30 podlegają zgłoszeniu, a pozostałe pozwoleniu. A art. 39 ust. 3 mówi tylko o tym, że organ pozwolenie wydaje w uzgodnieniu z konserwatorem. Ten art. nie mówi o tym, że wszystkie roboty prowadzone na obszarze ujętym w gminnej ewidencji zabytków wymagają pozwolenia.

    • Unknown
      |

      Chodzi o to, że:
      Art. 29. 1. Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa:
      ust. 4. Roboty budowlane, o których mowa w ust. 1 i 2, wykonywane:
      1) przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków – wymagają pozwolenia na budowę,
      2) na obszarze wpisanym do rejestru zabytków – wymagają dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1
      – przy czym do wniosku o pozwolenie na budowę oraz do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego
      konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. (Mowa tutaj o rejestrze zabytków i tym, że mamy zgłoszenie zamiast pozwolenia)
      Pytanie czy roboty,które wykonujemy na zgłoszenie, a będące w gminnej ewidencji gruntów -nie w rejestrze można wykonywać bez uzgodnienia z Konserwatorem. Gdyż art. 39 mówi tylko o obiektach budowanych na pozwolenie na budowę i wpisanych do ewidencji. Nie ma tam mowy o budowach obiektów na zgłoszenie i wpisanych do ewidencji.

    • Anonimowy
      |

      Witam,
      A co z robotami które wedługg nowelizacji z 2015 roku nie wymagaja ani pozwolenia, ani nawet zgłoszenia? Mam na myśli np. ocieplenie bydynku mieszkalnego do 12m wysokości. Czy tu też jest potrzebna zgoda konserwatora?

  7. Anonimowy
    | Odpowiedz

    Dzień dobry,
    jak interpretować stwierdzenie "przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków"? Czy słowo "przy" oznacza bezpośrednio przy obiekcie, czy jest minimalna odległość od takiego obiektu, bądź mowa tu o działce na której znajduje się obiekt?
    Dziękuję.

    • MGM
      |

      Dzień dobry. Roboty wykonywane przy obiekcie oznaczają roboty prowadzone "w", "na" obiekcie – związane z tym obiektem, np. rozbudowa, remont tego konkretnego obiektu wpisanego do rejestru zabytków. Nie chodzi tu o prace prowadzone w pobliżu obiektu wpisanego do rejestru zabytków.

  8. ijan
    | Odpowiedz

    Chcę zadaszyć istniejący taras budynek nie jest wpisany do rejestru a ni tez do obszarów niewpisanych do rejestrów do urzędu dałem te budowle na zgłoszenie lecz urząd nakazał uzyskać pozwolenie na budowę jak to rozumieć ustawodawca swoje a urzędnik swoje.Taras ma 8m2 powierzchni.

  9. Beata
    | Odpowiedz

    W budynku ,który znajduje się na obszarze objętym ochroną konserwatorską ale nie jest ujęty w gminnym wykazie zabytków chcę dokonać wymiany istniejącego pieca węglowego na piec peletowy i wykonać instalację centralnego ogrzewania czy muszę zgłaszać te prace powiatowemu konserwatorowi zabytków?(Mowa jest o własnościowym mieszkaniu w kamienicy ,która znajduje się na obszarze objętym ochroną konserwatorską)

  10. Anonim
    | Odpowiedz

    co w przypadku jezeli konserwator nie wyda pozytywnej opinii , ,czy starostwo bedzie moglo wydac pozwolenie na budowe?

  11. Marta
    | Odpowiedz

    Mam pytanie odnośnie budynku który jest wpisany do rejestru zabytków,nie dostaliśmy zgody na rozbiórkę ale chcieliśmy się wybudować obok gdyż działka ma 2500 M a w planie zagospodarowania nie ma na tym terenie ochrony konserwatora czy przy rozpoczęciu nowej budowy też potrzebna będzie zgodą konserwatora ?

Prześlij komentarz