Zmiany w Prawie budowlanym w 2026 r. – 5 rzeczy, które warto wiedzieć o dużej nowelizacji z końca 2025 r., czyli tzw. deregulacji
Największa od kilku lat nowelizacja Prawa budowlanego wchodzi w życie. Ale nie od razu, bo aż w trzech różnych terminach. Nazywana jest deregulacją, ale nie wszystkie rozwiązania są deregulacyjne. Sprawdźmy, co warto wiedzieć o zmianach w Prawie budowlanym, które zostały uchwalone w 2025 r., ale zaczynają obowiązywać w 2026 r.
1. Jaka ustawa wprowadziła zmiany w Prawie budowlanym?
Zmiany w Prawie budowlanym (ale też w kilku innych ustawach) zostały wprowadzone przez Ustawę z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.
2. Od kiedy obowiązują nowe przepisy?
Zmiany w Prawie budowlanym wprowadzone przez wspomnianą nowelizację zaczynają obowiązywać od:
- 1 stycznia 2026 r.
- 7 stycznia 2026 r.
- 20 września 2026 r.
Są więc 3 terminy wejścia w życie zmian. Większość nowych przepisów zaczyna obowiązywać od 7 stycznia 2026 r.
Tego, jakie dokładnie zmiany zaczynają obowiązywać w tych terminach, dowiesz się z poradnika „Nowelizacje Prawa budowlanego 2025”. Trwa właśnie premierowa promocja.
3. Do jakich spraw stosujemy nowe przepisy?
Nowe przepisy – po wejściu ich w życie – stosujemy do wszystkich spraw, które są po tym terminie rozpoczynane. Jest to oczywiste. Ale… nie wszystko w tej nowelizacji jest tak oczywiste.
Zazwyczaj nowelizacje przewidują, że do spraw rozpoczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów, stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli stare – niezmienione). Tu jest inaczej. Nowelizacja wskazuje konkretne przypadki, kiedy nowe przepisy musimy stosować nawet, jeśli sprawa została rozpoczęta przed wejściem w życie zmian.
Jednym z takich przypadków są zgłoszenia i pozwolenia na budowę:
nawet jeśli wniosek został złożony przed wejściem w życie nowelizacji, musimy w odniesieniu do niego stosować nowe przepisy!
Dokładne omówienie tego i innych przypadków znajdziesz w poradniku „Nowelizacje Prawa budowlanego 2025”.
4. Ile zmian w Prawie budowlanym wprowadziła nowelizacja?
Nowelizacja zmieniła 29 artykułów Prawa budowlanego. Niektóre ze zmian są drobne i porządkowe, inne – bardzo obszerne. Niektóre uregulowania faktycznie są deregulacyjne, ale są i takie, które wprowadzają zupełnie nowe wymogi (np. konieczność dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę nowego oświadczenia).
Nie sposób w jednym tekście omówić wszystkich tych zmian (dlatego przygotowaliśmy poradnik na ten temat), ale przyjrzyjmy się kilku wybranym.
5. Jakie zmiany w Prawie budowlanym wprowadziła deregulacja z 2025 r.?
Zmian jest tak dużo, że nie sposób omówić ich wszystkich w jednym tekście, dlatego przyjrzymy się tylko kilku wybranym. Natomiast wszystkie zmiany są opisane w poradniku „Nowelizacje Prawa budowlanego 2025” (trwa właśnie premierowa promocja).
Nowe (i stare) definicje
Deregulacja przenosi do Prawa budowlanego część definicji z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Niektóre z nich modyfikuje. Oprócz tego wprowadza też zupełnie nowe definicje. Na przykład wyjaśnia pojęcie wiaty albo budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Wiatę definiuje jako „budowlę nie w pełni wydzieloną z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, która jest trwale związana z gruntem, posiada fundamenty i dach”.
Z kolei budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym nazywa „budynek służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych niebędący budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym”.
Odstępstwo od warunków technicznych
Po wejściu w życie zmian będzie łatwiej uzyskać odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. We wniosku do ministra nie trzeba będzie wskazywać rozwiązań zamiennych, jeśli nie będzie możliwości technicznych ich wprowadzenia.
Oprócz tego w przypadku przebudowy i zmiany sposobu użytkowania rozwiązania zamienne będzie można zastosować na podstawie zgody odpowiedniego organu i wtedy nie trzeba będzie występować o odstępstwo do ministra.
Odwołania od decyzji
Nowelizacja wprowadziła w Prawie budowlanym nowy przepis, który jest przepisem szczególnym w odniesieniu do uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Po wejściu w życie zmian odwołania od decyzji i zażalenia na postanowienia muszą zawierać ściśle określone elementy. Wcześniej wystarczyło, że z odwołania wynika, iż strona jest niezadowolona z decyzji.
Obiekty i roboty niewymagające pozwolenia na budowę
Spore zmiany pojawiły się w art. 29 wskazującym obiekty i roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę i związanym z nim art. 30.
Nowelizacja zwolniła z pozwolenia na budowę wiele nowych obiektów i robót budowlanych. Na przykład:
- na zgłoszenie można budować określone:
- budynki użyteczności publicznej,
- budowle ochronne,
- magazyny energii elektrycznej,
- bez pozwolenia i bez zgłoszenia można budować określone:
- zbiorniki na wody opadowe,
- maszty,
- konstrukcje oporowe.
Jednak wiele z takich obiektów i robót, mimo że nie wymagają pozwolenia, to wymagają sporządzenia projektów i przeprowadzenia innych formalności. Są i takie roboty, w odniesieniu do których trzeba sporządzić projekty zagospodarowania i architektoniczno-budowlany, a nie trzeba sporządzać projektu technicznego.
Deregulacja to nie wszystko
Deregulacja nie jest jedyną nowelizacją. Pod koniec 2025 r. opublikowano też inne zmiany w Prawie budowlanym, które zaczynają obowiązywać w 2026 r. Poradnik „Nowelizacje Prawa budowlanego 2025” uwzględnia je wszystkie. W dodatku tylko teraz jest dostępny w premierowej promocji.
Zobacz poradnik o nowelizacjach Prawa budowlanego, które zostały uchwalone pod koniec 2025 r., a wchodzą w życie w 2026 r.
Media mówią o „deregulacji”, ale prawda jest bardziej skomplikowana:
- wiele robót zwolnionych z pozwolenia nadal wymaga projektów,
- przepisy zaczynają obowiązywać w trzech różnych terminach,
- niektóre zmiany trzeba stosować nawet do spraw rozpoczętych wcześniej.
W dodatku oprócz deregulacji niedawno uchwalono 3 inne drobne nowelizacje.
Zamiast tracić dni na szukanie informacji, masz wszystko w jednym miejscu – 38 rozdziałów z konkretnymi zmianami, kolorowymi oznaczeniami i omówieniem przepisów przejściowych. Wyjaśnione po ludzku, gotowe do użycia, zawsze pod ręką. Zobacz dokładny opis oraz pobierz fragmenty.
